Skip to main content

MŨ KIM QUAN TRIỀU PHỤC ĐẲNG CẤP CỦA TRIỀU NGUYỄN

 Khám phá chi tiết về Mũ Kim Quan và bộ triều phục tứ linh màu hoa xích dành cho hoàng tử, hoàng thân tước Quận công, Huyện hầu thời Nguyễn theo Khâm Định Đại Nam hội điển sự lệ.

Trong hệ thống trang phục cung đình triều Nguyễn, mỗi cấp bậc, tước hiệu đều có những quy định vô cùng khắt khe về triều phục. Theo tài liệu lịch sử Khâm Định Đại Nam hội điển sự lệ, Mũ Kim Quan khi được kết hợp cùng áo bào tứ linh màu đỏ là bộ trang phục đại triều đặc trưng dành riêng cho các hoàng tử và hoàng thân được phong tước quan trọng. Cùng tìm hiểu cấu tạo và những điểm nhấn độc đáo của món phụ kiện quyền lực này.

1. Mũ Kim Quan Là Gì? 

Tranh vẽ Miên Thẩm Tùng Thiện Vương đội mũ Kim Quan


Mũ Kim Quan là loại mũ triều phục cao cấp thuộc thời Nguyễn. Về cơ bản, kiểu dáng của Mũ Kim Quan có nét tương đồng rất lớn với mũ Bình Đính. Điểm làm nên sự khác biệt và đẳng cấp của Kim Quan nằm ở hệ thống hoa văn trang trí và các dạng trang sức được đính kết trên thân mũ.

Bộ triều phục hoàn chỉnh bao gồm Mũ Kim Quan kết hợp với áo bào tứ linh màu hoa xích (đỏ) là đặc quyền của các hoàng tử, hoàng thân mang tước: Quận công, Huyện công, Hương công, Huyện hầu và Hương hầu.

2. Quy Định Trang Phục Của Tước Quận Công, Huyện Công 

Đối với các hoàng tử và hoàng thân được phong tước vị cao như Quận công hay Huyện công, bộ trang phục được quy định vô cùng tỉ mỉ:

  • Mũ Kim Quan: Mũ được đính sức 2 Bác sơn vàng. Phía trước và phía sau mũ đều có 3 bông hoa vàng. Mặt trước nổi bật với 4 con giao long (rồng) bằng vàng. Phần đỉnh mũ trang trí 2 hình mây, 1 cánh sau, 1 hổ kỳ (bờm hổ), 2 hổ nhĩ (tai hổ), 6 vân khí. Đỉnh mũ trổ 1 thùy văn và 4 ngọn lửa, tất cả đều được kết chuỗi hạt giả chu vô cùng lộng lẫy.

  • Áo bào: Sử dụng áo bào tứ linh màu hoa xích (đỏ thẫm), may bằng chất liệu đoạn Bát ti ngũ sắc giả kim cao cấp.

  • Đai lưng: Miếng chính giữa ở phía trước được trổ hình kỳ lân khảm vàng. 17 miếng đai còn lại có bề mặt khảm gương và đều được bọc vàng sang trọng.

  • Thường (váy quấn bên dưới): May bằng vải sa mát màu hoa xích ngũ sắc gia kim, trên mặt vải thêu hình kỳ lân uy dũng.

Hiện vật mũ Kim quan + Áo bào tứ linh được trưng bày tại bảo tàng quân sự Pháp - Paris


3. Quy Định Trang Phục Của Tước Hương Công, Huyện Hầu, Hương Hầu 

Đối với các tước vị thấp hơn một bậc gồm Hương công, Huyện hầu và Hương hầu, quy định về trang phục gần như giữ nguyên sự trang trọng, chỉ tinh giản một chi tiết nhỏ trên mũ để phân cấp:

  • Mũ Kim Quan: Mũ vẫn có sức 2 Bác sơn vàng và các chi tiết như rồng, hổ nhĩ, vân khí tương tự như tước Quận công. Tuy nhiên, số lượng hoa vàng ở phía trước và phía sau được giảm xuống chỉ còn 2 hoa vàng.

  • Áo bào, Đai, Thường: Vẫn giữ nguyên quy chuẩn chất liệu, màu sắc và họa tiết giống hệt như trang phục của tước Quận công và Huyện công.

Mũ Kim Quan


Chiếc Mũ Kim Quan không chỉ đơn thuần là một món phụ kiện đội đầu mà còn là biểu tượng rực rỡ của thứ bậc và quyền uy trong chốn cung đình triều Nguyễn. Việc nghiên cứu những chi tiết như hoa vàng, giao long hay hình thêu kỳ lân giúp thế hệ hậu bối hiểu thêm về tính quy củ và đỉnh cao nghệ thuật chế tác trang phục truyền thống của cha ông ta.

Bạn có thể tham khảo:

Bí ẩn đằng sau chiếc Long Bào

Vẻ đẹp của Phượng Bào

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Nón Lòng Chảo: Loại Nón "Quốc Dân" Trong Đời Sống Việt Nam Thế Kỷ XVIII - XIX

Bên cạnh nón lá chóp nhọn hay nón quai thao, lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII - XIX từng ghi nhận một loại nón vô cùng phổ biến mang tên nón lòng chảo . Dù hiện nay không còn xuất hiện trong đời sống thường nhật, nhưng nón lòng chảo vẫn là một minh chứng quan trọng cho tư duy thực dụng và bản sắc văn hóa của người Việt xưa qua góc nhìn của các nhà du hành phương Tây. 1. Nón Lòng Chảo là gì? Nguồn gốc tên gọi thú vị Nón lòng chảo (帽 lòng chảo) là loại nón dân gian phổ biến tại Việt Nam vào cuối thời Lê - đầu thời Nguyễn. Tên gọi này bắt nguồn từ chính hình dáng đặc thù của nó: chóp nón thấp, lõm ở giữa và vành nón rộng, tạo nên tổng thể giống như một chiếc chảo úp ngược. Trong các tư liệu Pháp ngữ thời bấy giờ, các nhà quan sát phương Tây thường mô tả loại vật dụng này bằng cụm từ “chapeau en forme de poêle” để nhấn mạnh sự khác biệt so với các loại nón khác tại Đông Nam Á. 2. Đặc điểm cấu tạo và chất liệu chế tác Mặc dù có cấu trúc đơn giản, nón lòng chảo được thiết kế để tối ưu hóa côn...
Post a Comment
Read more

Lịch Sử Áo Dài Việt Nam: Từ Áo Giao Lĩnh Đến Di Sản Văn Hóa Dân Tộc

Áo dài từ lâu đã trở thành biểu tượng bất diệt của người phụ nữ Việt Nam. Tuy nhiên, ít ai biết rằng để có được hình hài thanh thoát như hiện nay, tà áo dài đã trải qua những đợt cải cách và mang trong mình những triết lý nhân sinh sâu sắc từ thời phong kiến. 1. Cội nguồn từ áo Giao Lĩnh và bước ngoặt năm 1744 Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tiền thân của áo dài bắt nguồn từ áo Giao Lĩnh (hay còn gọi là áo đối lĩnh). Đây là kiểu áo sơ khai nhất với hai vạt chéo nhau, thân áo dài chấm gót, được mặc cùng váy đen và thắt lưng màu. Hình ảnh người phụ nữ Việt trong trang phục áo dài giao lĩnh được ghi lại ở tài liệu của Pháp. Sự thay đổi lớn nhất diễn ra vào năm 1744, khi chúa Nguyễn Phúc Khoát ban sắc dụ về trang phục để phân biệt với Đàng Ngoài. Ông yêu cầu nam nữ đều phải vận quần dài bên trong một chiếc áo lụa suông, tạo nên hình ảnh tiền thân của bộ áo dài đầu tiên. 2. Áo Tứ Thân và Áo Ngũ Thân: Sự phân tầng và đạo lý làm người Trong giai đoạn thế kỷ XVII - XIX, trang phục dân gian và ...
Post a Comment
Read more

Triều Phục Cần Vương Tại Muang Samoyay: Những Bảo Vật Vô Giá Của Lịch Sử Việt

Những phát hiện mới về triều phục tại Muang Samoyay (Lào) đã hé lộ một chương sử bi tráng về phong trào Cần Vương. Từ chiếc Mãng bào thêu rồng chính diện đến những tấm áo gấm tinh xảo, tất cả khẳng định tinh thần: Dù trong hoàn cảnh gian khổ nhất, lễ nghi và lòng tự tôn dân tộc của người Việt vẫn luôn được giữ vững. 1. Chiếc Mãng bào thêu rồng và bí ẩn về danh tính chủ nhân Điểm nhấn quan trọng nhất trong số các hiện vật là chiếc áo gấm thêu cửu long . Theo quy chế triều Nguyễn, áo của Hoàng đế luôn lấy nền vàng làm chủ, thêu rồng lớn mặt nhìn trực diện chính giữa ngực. Chiếc áo tìm thấy tại Muang Samoyay có kết cấu tương tự: Họa tiết: Rồng lớn vắt vai đối diện trước sau, vạt dưới thêu đôi nghê (hoặc ly) chầu vào giữa, kèm theo phượng bay dưới tay áo. Chất liệu: Gấm dày màu ghi đá, mật độ sợi tơ cực cao (gần 100 sợi/1cm), khuy bằng bạc hoặc ngọc trai. Dấu tích lịch sử: Những vết sờn, miếng vá và đặc biệt là vết máu thấm từ bên trong cho thấy chủ nhân đã trải qua những cuộc chiến kh...
Post a Comment
Read more