Trong hệ thống lễ chế nghiêm ngặt của triều Nguyễn (1802 - 1945), những chiếc Kim bài (thẻ vàng) và Kim khánh (khánh vàng) không chỉ là đồ trang sức cao quý mà còn là "vật chứng" khẳng định phẩm cấp, công trạng và đặc quyền của người sở hữu.
Hãy cùng chiêm ngưỡng 5 kiệt tác kim hoàn dưới đây để thấy được sự tinh xảo trong bàn tay người thợ cung đình xưa.
1. Kim Bài "Đại Bang Duy Bình" – Tấm Bình Phong Của Quốc Gia
Đây là loại kim bài hình chữ nhật đặc trưng dành cho các bậc đại thần có công lao hộ quốc.
Nội dung: Khắc bốn chữ Hán 大邦維屏 (Đại Bang Duy Bình), mang ý nghĩa người đeo là tấm bình phong vững chãi che chắn cho đất nước.
Nghệ thuật: Xung quanh chạm nổi hình rồng uốn lượn tinh xảo, khảm 9 viên hồng ngọc (Ruby) đỏ rực rỡ, tượng trưng cho sự quyền quý tột bậc.
2. Kim Bài "Đông Cung Thái Tử" – Biểu Tượng Của Vị Trữ Quân
Một cổ vật vô cùng quý hiếm xác nhận thân phận của người kế vị ngai vàng.
Nội dung: Khắc bốn chữ 東宮太子 (Đông Cung Thái Tử).
Nghệ thuật: Điểm đặc biệt của thẻ bài này là toàn bộ viền ngoài được khảm bằng những hạt trân châu (ngọc trai) nhỏ xíu, trắng muốt. Sự kết hợp giữa sắc vàng của kim loại và ánh xà cừ của ngọc trai tạo nên vẻ đẹp thanh cao, thoát tục.
3. Ngọc Khánh "Thiệu Trị Thần Bảo" – Di Sản Thời Vua Thiệu Trị
Ngọc khánh khắc dòng chữ Thiệu Trị trân bửu.
Khác với các loại bằng vàng, đây là chiếc khánh được chế tác từ khối bạch ngọc vô cùng giá trị.
Nội dung: Khắc chữ 紹治宸寶 (Thiệu Trị Thần Bảo) – Báu vật của hoàng cung thời vua Thiệu Trị.
Nghệ thuật: Chất liệu ngọc trắng muốt được mài giũa cực mỏng, chạm khắc hoa văn lá đề duyên dáng. Phía dưới kết dải tua rua bằng hạt cườm đỏ - trắng theo lối cổ, mang đậm hơi thở cung đình thế kỷ 19.
4. Kim Khánh "Ân Tứ" – Phần Thưởng Cao Quý Từ Quân Vương
Kim khánh thường được vua ban tặng cho các quan viên hoặc người có công trạng lớn.
Nội dung: Khắc hai chữ lớn 恩賜 (Ân Tứ) – Nghĩa là ơn vua ban cho.
Nghệ thuật: Hình dáng mô phỏng chiếc khánh nhạc, được chạm trổ hình long vân (rồng mây). Dải tua rua đi kèm sử dụng hạt cườm màu cam nóng bỏng, kết thúc bằng những viên ngọc bích xanh, tạo sự tương phản màu sắc cực kỳ ấn tượng.
5. Kim Khánh "Chương Dân Định Mỹ" – Biểu Dương Công Đức
Đây là một loại huân chương cao quý dùng để vinh danh những cá nhân có đóng góp tốt đẹp cho dân chúng.
Nội dung: Khắc bốn chữ 章民定美 (Chương Dân Định Mỹ).
Nghệ thuật: Mặt khánh chạm nổi "Lưỡng long chầu nhật" (hai rồng chầu mặt trời). Phần dây treo và tua rua được kết bằng hạt cườm ngũ sắc (xanh, đỏ, vàng, trắng), tượng trưng cho sự hòa hợp và bền vững.
GIÁ TRỊ VĂN HÓA CỦA CỔ VẬT
Những vật phẩm này là minh chứng cho đỉnh cao của nghề kim hoàn Việt Nam dưới thời Nguyễn. Từ kỹ thuật chạm nổi, chạm lộng cho đến cách kết hạt cườm, thắt nút dây đều đạt đến trình độ thượng thừa.
ĐốiNguyễn và nghệ thuật cung đình, việc tìm hiểu về các loại thẻ bài này chính là cách để chạm vào linh hồn của lịch sử. với những ai yêu thích văn hóa triều
Comments
Post a Comment